...
...
|
|
“พายุสุริยะ”มหันตภัยเงียบที่คุกคามโลก
(ผู้จัดการ Online วันศุกร์ที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2546) |
|
|
ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ (กลุ่มฟิสิกส์อวกาศและอนุภาคพลังงานสูง
วันอังคารที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2547) |
|
|
ภาพจากปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์
(photos of venus transit) (กลุ่มฟิสิกส์อวกาศและอนุภาคพลังงานสูง
วันอังคารที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2547) |
|
|
พระอาทิตย์ทรงกลดในกรุงเทพฯ
(กลุ่มฟิสิกส์อวกาศและอนุภาคพลังงานสูง
วันอังคารที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2547) |
|
|
การประชุมสัมมนาทางวิชาการ
เรื่อง "ดาราศาสตร์และดาราศาสตร์ฟิสิกส์ไทย ประจำปี 2547"
(กลุ่มฟิสิกส์อวกาศและอนุภาคพลังงานสูง วันอังคารที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2547) |
|
|
คำถาม – คำตอบเรื่องดาวเคราะห์ดวงใหม่ (บทสัมภาษณ์พิเศษ รศ.ดร.เดวิด รูฟโฟโล
9 สิงหาคม พ.ศ. 2548) |
--------------------------------------------------------
...
....
รูปแบบสภาพอากาศทั่วทั้งโลกมีบางส่วนที่เป็นผลกระทบจากวัฏจักรสุริยะ(solar cycle) 11 ปี ชั้นบรรยากาศ สตราโทสเฟียร์(stratosphere) และมหาสมุทรแปซิฟิคเขตร้อน ผลงานวิจัยนี้จะช่วยนักวิทยาศาสตร์เข้าสู่ขอบเขตของการทำนายความหนาแน่นและปรากฎการณ์ทางอุตุนิยมวิทยาโดยทั่วไป เช่น พายุมรสุมในมหาสมุทรอินเดีย และฝนตกในแถบเขตร้อนของมหาสมุทรแปซิฟิค ได้หลายปีล่วงหน้า
ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งกำเนิดพลังงานที่สำคัญยิ่งยวดของโลก มันแผ่รังสีความร้อนมายังดาวเคราะห์และก่อให้เกิดการเคลื่อนที่ของก๊าซในชั้นบรรยากาศ
ปริมาณพลังงานจากดวงอาทิตย์มีความผันแปรตลอดรอบวัฏจักร 11 ปี (วัฏจักรนี้เป็นผลมาจากจำนวนจุดมืดปรากฏ(apparent sunspots) บนผิวดวงอาทิตย์ เช่นเดียวกับปริมาณพายุรังสีที่พุ่งเข้าประทะดาวเทียม) แต่ทว่ารอบวัฏจักรดังกล่าวทำให้พลังงานที่ดวงอาทิตย์ส่งมาถึงโลกแตกต่างกันเพียงร้อยละ 0.1 เท่านั้น ปริศนาสำหรับนักอุตุนิยมวิทยากำลังอธิบายกระบวนการที่ผลกระทบการผันแปรเพียงเล็กน้อย สามารถผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่หลวงในรูปแบบสภาพอากาศของโลก
คณะนักวิทยาศาสตร์จากหลายประเทศนำโดย National Center for Atmospheric Research (NCAR) ใช้บันทึกสภาพอากาศที่ยาวนานกว่าศตวรรษและแบบจำลองทางคอมพิวเตอร์อันทรงพลังสามแบบเพื่อรับมือกับคำถามนี้ คำตอบที่ได้จากงานวิจัยระบุว่าผลกระทบจากดวงอาทิตย์ส่งผลต่อ น้ำในมหาสมุทรแปซิฟิคเขตร้อนและอากาศในชั้นบรรยากาศสตราโทสเฟียร์ ซึ่งอยู่สูงจากพื้นผิวโลก 10 ถึง 50 กิโลเมตร
(ล่าง) จำนวนจุดมืด(sunspot)ที่พบบนผิวดวงอาทิตย์ในแต่ละปี จะเห็นว่าปีที่จุดมืดมากที่สุดจะห่างกันประมาณ 11 ปี เรียกว่าวัฏจักรสุริยะ (solar cycle) credit: Hathaway/Nasa/MSFC 2009/08
ผลการวิจัยพบว่า การเพิ่มขึ้นของพลังงานจากดวงอาทิตย์ในช่วงที่เกิดจุดมืดมากที่สุด(solar maximum) จะถูกดูดกลืนโดยโมเลกุลก๊าซโอโซน(ozone) ในชั้นบรรยากาศสตราโทรสเฟียร์ ทำให้อากาศอุ่นขึ้นในสตราโทสเฟียร์เหนือเขตร้อนอันเป็นบริเวณที่แสงอาทิตย์ส่งผลกระทบมากที่สุด พลังงานที่เพิ่มขึ้นมาจะกระตุ้นให้เกิดการปฏิกิริยาเคมีสร้างโอโซนเพิ่มเติม และโอโซนที่เกิดใหม่ก็จะดูดพลังงานแสงอาทิตย์มากยิ่งขึ้น เมื่ออากาศในสตราโทสเฟียร์อุ่นขึ้นอย่างไม่สม่ำเสมอ โดยเฉพาะในส่วนที่ใกล้ศูนย์สูตร ลมในชั้นบรรยากาศนี้จะรุนแรงขึ้นส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังชั้นบรรยากาศอื่นๆ จนทำให้ลมในเขตร้อนมีความรุนแรงยิ่งขึ้นด้วย
ในเวลาเดียวกันการเพิ่มขึ้นของแสงอาทิตย์ จะทำให้ผิวน้ำในมหาสมุทรอุ่นขึ้นเล็กน้อยในบริเวณเขตที่ติดกับเขตร้อนของมหาสมุทรแปซิฟิค ซึ่งไม่ค่อยมีเมฆที่บดบังแสงแดด ความร้อนที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อยแต่ก็ทำให้น้ำระเหยมากยิ่งขึ้น และไอน้ำก็จะขึ้นไปในชั้นบรรยากาศมากยิ่งขึ้น ความชื้นหรือไอน้ำจะถูกลมพัดพาไปยังเขตฝนทางตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิคเขตร้อน ทำให้ฝนตกรุนแรงยิ่งขึ้น และเร่งผลผลกระทบจากกลไกในชั้นบรรยากาศสตราโทสเฟียร์ กล่าวได้ว่ากระบวนการทั้งสองมีส่วนขยายความรุนแรงของกันและกันมากยิ่งขึ้น
Credit: TAO Project Office/PMEL/NOAA
กระบวนการทั้งสองนี้ทำให้ชายฝั่งแปซิฟิคตะวันออกเย็นและแห้งแล้งกว่าปกติ ทำให้เกิดสภาพที่คล้ายๆ กับปรากฏการณ์ ลา นิลญา (La Nina) อย่างไรก็ตาม ปรากฎการณ์อันเนื่องมาจากดวงอาทิตย์นี้ทำให้อากาศเย็นลง เพียงครึ่งหนึ่งของผลกระทบจากลา นิลญา เท่านั้น นั่นหมายความว่าผลกระทบจากวัฏจักรสุริยะต่อสภาพอากาศของโลกไม่ได้มีความรุนแรงเท่ากับวัฏจักรลา นิลโญ่ อันเป็นปรากฏการณ์ที่ตรงกันข้ามกับลา นิลญา
งานวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Science ฉบับวันที่ 28 สิงหาคม ศกนี้
Space.com: Sun's Cycle Alters Earth's Climate
แปลและเรียบเรียงโดย วัชราวุฒิ กฤตินธรรม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
----------------------------------------------------------
แฟ้มข่าว
ข่าวปี พ.ศ. 2552
|
เดือน ตุลาคม 2552 |
เดือน พฤศจิกายน 2552 |
เดือน ธันวาคม 2552 |
ข่าวปี พ.ศ. 2551
ข่าวปี พ.ศ. 2550
|
เดือน ธันวาคม 2550 |
ข่าวปี พ.ศ. 2549
ข่าวปี พ.ศ. 2548
ข่าวปี พ.ศ. 2547
|
เดืือน มกราคม 2547 |
เดือน กุมภาพันธ์ 2547 |
เดือน มีนาคม 2547 |
[home]
[about us] [staff members] [alumni] [news] [articles & presentations] [research papers]
[Princess Sirindhorn
neutron monitor]
[FAQs] [glossary] [links] [contact us]